Sztuka naśladowania natury w stomatologii

W dzisiejszych czasach wielu pacjentów boryka się z tym samym odwiecznym problemem jakim jest brak harmonii kształtu zębów podczas uśmiechu.

Możemy rozróżnić wiele czynników mających wpływ na istnienie tej niedoskonałości:

  • nieprawidłowo wykonane wypełnienia w zębach przednich,
  • przebarwienia struktury szkliwa,
  • złogi nazębne,
  • nieharmonijny przebieg linii dziąseł,
  • niewłaściwe odbudowy protetyczne.

W dzisiejszych czasach mamy dostępnych wiele materiałów kompozytowych do wypełnień ubytków, które charakteryzują się stałością koloru, trwałością kształtu jak i wytrzymałością mechaniczną zbliżoną do szkliwa.

Przyjęło się, że przez średnio 5 lat wypełnienia kompozytowe są w stanie zachować swoje odpowiednie właściwości. Należy podkreślić, iż okres ten jest zależny od sposobu wykonania wypełnienia jak i rodzaju użytego materiału. Materiały starszej generacji, wykonane wiele lat temu są zwykle przebarwione, nieszczelne, niekompletne oraz założone poza granice ubytku co powoduje stan zapalny dziąseł. Warto podkreślić, iż szczelina miedzy wypełnieniem a brzegiem ubytku pozwala na rozwój próchnicy pod wypełnieniem.

Marzeniem większości pacjentów jest nieskazitelnie biały uśmiech. Ostateczny kolor zęba generowany jest głownie przez grubość/stosunek warstwy szkliwa do zębiny, komponenty genetyczne, przebyte w przeszłości choroby, przyjmowanych leków jak i nawyki żywieniowe.

Przyjęło się, że przez średnio 5 lat wypełnienia kompozytowe są w stanie zachować swoje odpowiednie właściwości.

Na szczęście w większości przypadków możemy sobie poradzić wybielając zęby. Możemy zastosować metodę gabinetową, polega ona na zastosowaniu specjalnej lampy Beyond Polus skierowanej jest na środek wybielający nałożony na wargowe powierzchnie zębów. Zabieg trwa ok 1,5 h.

Możemy również zastosować tzw. metodę domową. Na indywidualnie wykonane nakładki aplikuje się żel wybielający i zakłada na zęby. Nakładki te nosi się kilka godzin dziennie przez okres około dwóch tygodni.

Przebarwienia, które bezpowrotnie wniknęły w strukturę szkliwa, których nie ma możliwości zlikwidowania metodami wybielania, należy pokryć uzupełnieniami protetycznymi takimi jak licówki lub korony ceramiczne.

Do projektowania naturalnego uśmiechu korzysta się z szeregu wytycznych takich jak testy fonetyczne, dokumentacji fotograficznej oraz schematów anatomicznych określających kształt danego zęba oraz tzw. harmonii biało czerwonej – czyli uzębienia i tkanek miękkich je otaczających.

Ważny wpływ na estetykę zębów maja złogi nazębne (kamień) czyli zmineralizowana płytka nazębna, która jest skutkiem nieprawidłowego szczotkowania zębów oraz przebarwienia pokarmowe, które nie wniknęły trwale w strukturę szkliwa. Kamień nazębny usuwa się przy pomocy końcówki ultradźwiękowej, natomiast przebarwienia za pomocą piaskowania. Warto podkreślić, że ważnym etapem podczas fazy higienizacyjnej jest dokładne wypolerowanie czyszczonej powierzchni jak i nałożenie lakieru zawierającego fluor, który zmniejsza nadwrażliwość po zabiegu jak i pozwala na mikroregenerację szkliwa.

Jednak najbardziej spektakularne efekty w projektowaniu nowego uśmiechu uzyskujemy wykonując odbudowy protetyczne takie jak licówki ceramiczne oraz korony porcelanowe. Dzięki nim możemy zlikwidować niewielkie niedoskonałości w ustawieniu zębów oraz kształt jak i kolor zęba. Jeśli mamy niewielką wadę w położeniu zębów możemy zastosować licówki przy wykonaniu których następuje oszlifowanie powierzchni licowej zęba o około 0,5 mm grubości.

Jeśli mamy dosyć dużą nieprawidłowość w ustawieniu zębów należny włączyć w proces leczenia, leczenie ortodontyczne, dzięku czemu unikniemy nadmiernego szlifowania zębów.

Zgodnie z najnowocześniejszymi trendami w protetyce stosuje się minimalną preparację zębów pod uzupełnienia protetyczne, co pozwala nam zaoszczędzić i ochronić bezcenną warstwę szkliwa. Licówki porcelanowe odbudowują wargową powierzchnię zębów, głownie przednich. Wysoka precyzja wykonania gwarantuje idealne dopasowanie sprawiając, że ząb pokryty licówką jest nie do odróżnienia od zębów naturalnych.

W przypadku większego zniszczenia korony zęba (liczne wypełnienia, złamania korony zęba, leczenie endodontyczne) bezpieczniej jest zastosować do odbudowy zęba koronę pełnoceramiczną. Jest to bardziej rozlegle uzupełnienie od licówki, które pokrywa powierzchnię wargową, podniebienną/językową oraz obie styczne. Prace estetyczne mocowane są do zęba za pomocą cementów kompozytowych, które wiążą koronę/licówkę z zębem silnymi połączeniami chemicznymi, uniemożliwiającym odklejenie uzupełnienia.

Do projektowania naturalnego uśmiechu korzysta się z szeregu wytycznych takich jak testy fonetyczne, dokumentacji fotograficznej oraz schematów anatomicznych określających kształt danego zęba oraz tzw. harmonii biało czerwonej – czyli uzębienia i tkanek miękkich je otaczających.

Dzisiaj korzystamy również z pomocnego oprogramowania komputerowego do wizualizacji przyszłej pracy protetycznej. Bardzo czytelnym projektem docelowej pracy protetycznej jest wykonanie tzw. mock-up’u, czyli prowizorycznych koron/licówek, które są zakładane na zęby własne pacjenta, nawet na kilka dni, w celu oceny projektu jak i też funkcjonalności.

Bardzo ważnym elementem w projektowaniu nowych zębów są warunki okluzyjne, czyli kontakty zębów żuchwy i szczęki w spoczynku jak i też w ruchach żuchwy. Brak zachowania elementarnych zasad kończy się zwykle niepowodzeniem – odklejaniem i pękaniem koron, dolegliwościami bólowymi ze strony układu mięśni żujących oraz zaburzeń w stawie skroniowo-żuchwowym.

Właściwe leczenie stomatologiczne polega na interdyscyplinarnym podejściu do każdego przypadku. Należy podkreślić, że aby uzyskać wspaniały efekt estetyczno – funkcjonalny, niezbędna jest wieloetapowa rehabilitacja narządu żucia i włączenie w proces leczenia lekarzy z każdej dziedziny stomatologii.

lek. dent Tomasz Kupryś